Pod względem historycznym Wielkopolska obejmuje ziemie dawnego terytorium plemiennego Polan, które w VIII-X w wyodrębniło się spośród innych ziem Słowiańszczyzny. Plemię Polan odegrało główną rolę w procesie tworzenia się państwa polskiego, którego pierwsza stolica znajdowała się w Gnieźnie, a na terenie dzisiejszej Wielkopolski było centrum ówczesnego życia politycznego kraju. W ciągu dalszych dziesięcioleci do pierwotnego terytorium Polan dołączono ziemię nakielską i wałecką, natomiast utracono na rzecz Brandenburgii tereny nad dolną Wartą i Notecią.

Pod względem geograficznym Wielkopolska leży w pasie wielkich nizin europejskich i jest częścią składową Niziny Wielkopolsko-Kujawskiej, nie wyróżniającą się szczególnie spośród otaczających terenów. Krajobraz regionu jest pochodzenia polodowcowego - nizinny, niekiedy tylko z lekka sfalowany. Ponad dwie trzecie tego obszaru leży na wysokościach przekraczających 100 m n.p.m. Jedynie niektóre tereny charakteryzują się żywszą rzeźbą i większymi wysokościami względnymi, choć bardzo rzadko zdarzają się różnice poziomów sięgające 100 m i więcej. Najwyższym wzniesieniem Wielkopolski jest Kobyla Góra (284 m n.p.m.) na terenie Wzgórz Ostrzeszowskich, najniżej leży obszar w rejonie ujścia Noteci do Warty (21 m n.p.m.)

Województwo wielkopolskie jest jednym z największych regionów Polski. Pod względem powierzchni (29.826 km kw) zajmuje drugie miejsce w kraju, a trzecie pod względem liczby mieszkańców (3.355 tys). Obszar regionu jest porównywalny ze średniej wielkości krajami Europy (np. z Belgią), czy regionami europejskimi (np. z Brandenburgią w Niemczech). Liczba ludności z kolei przekracza liczbę obywateli Łotwy i niewiele ustępuje liczbie mieszkańców Irlandii czy Litwy. Prawie 58% ludności województwa mieszka w miastach. Aglomerację poznańską zamieszkuje prawie 700 tys. mieszkańców. Drugą pod względem wielkości jest - położona w południowej części regionu - aglomeracja kalisko-ostrowska licząca prawie 200 tys. mieszkańców. Do grupy większych miast zalicza się: Kalisz (160,7 tys), Konin (83,4 tys), Piła (76,6 tys), Ostrów Wielkopolski (74,8 tys), Gniezno (71,2 tys) i Leszno (62,2 tys), które stanowią ważne ośrodki życia społeczno - gospodarczego.